Ένας οδηγός διαθεματικής διδασκαλίας σχετικά με την ενεργειακή αποτελεσματικότητα, την εξοικονόμηση ενέργειας και τις ανανεώσιμες ενεργειακές λύσεις

Εισαγωγή

Ο οδηγός δε σκοπεύει να ακολουθήσει τις απαιτήσεις ενός συγκεκριμένου προγράμματος σπουδών, αλλά να ταιριάξει με κάθε ένα που υπάρχει στην Ευρώπη. Μια σειρά από διαδικτυακούς διδακτικούς και μαθησιακούς πόρους συμπληρώνει αυτό τον οδηγό με σκοπό να διευκολύνει τον εκπαιδευτικό να προσαρμόσει το σχέδιο στο δικό του πρόγραμμα σπουδών.

Οι εκπαιδευτικοί διαφόρων ειδικοτήτων ενθαρρύνονται να εμπλέξουν τις τάξεις τους στις δραστηριότητες και το διαγωνισμό. Οι τάξεις μπορούν να έχουν είτε ένα υπεύθυνο εκπαιδευτικό είτε μια ομάδα εκπαιδευτικών διαφορετικών ειδικοτήτων για να διδάξουν σχετικά με την αποτελεσματικότητα της ενέργειας, την εξοικονόμηση της ενέργειας και τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, μέσω του προγράμματος σπουδών. Οι ομάδες θα μπορούν να περιέχουν εκπαιδευτικούς των θετικών επιστημών, των ξένων γλωσσών, των κοινωνικών επιστημών, των καλλιτεχνικών και των ΤΠΕ. Η διαθεματική προσέγγιση είναι απαραίτητη ώστε να διευκολύνει τους μαθητές να συνδέσουν τα θέματα της ενέργειας με την καθημερινή ζωή και να δημιουργήσουν μια εργασία για τη Διαδικτυακή (Web-based) δραστηριότητα και το διαγωνισμό.

Βασικές πληροφορίες

1. Αποτελεσματικότητα της ενέργειας

Με την επικύρωση του πρωτοκόλλου του Κυότο και την εφαρμογή του σχεδίου της Ε.Ε. Energy Efficiency Action Plan, η Ευρωπαϊκή Ένωση δεσμεύτηκε να μειώσει δραστικά και την κατανάλωση ενέργειας και τις εκπομπές του CO₂. Ένας βασικός στόχος είναι η μείωση της κατανάλωσης ενέργειας κατά 20% ως το έτος 2020. Για να πετύχει αυτό το στόχο για την αποτελεσματικότητα της ενέργειας, η Ευρώπη θα πρέπει να διπλασιάσει τα σημερινά της επιτεύγματα. Το πολιτικό πλαίσιο πρέπει να τεθεί αναλόγως και να τροποποιηθούν τα πρότυπα συμπεριφοράς των κοινωνιών, έτσι ώστε να χρησιμοποιούμε την ενέργεια με τον πιο αποτελεσματικό τρόπο.

Μερικά παραδείγματα αποτελεσματικής χρήσης της ενέργειας παρατίθενται εδώ:

• Βελτιωμένη μόνωση στα σπίτια για μείωση των απωλειών θερμότητας
• Προϊόντα μικρού βάρους που μειώνουν την κατανάλωση καυσίμων και τις εκπομπές του CO₂ κατά τη μεταφορά τους
• Χρήση προϊόντων που κάνουν εξοικονόμηση ενέργειας π.χ. λαμπτήρες οικονομίας.

2. Εξοικονόμηση ενέργειας

Υπάρχουν αρκετές δυνατότητες για τον τρόπο που ο καθένας μπορεί να αλλάξει τη συμπεριφορά του για να συνεισφέρει στην εξοικονόμηση ενέργειας. Μερικές προτάσεις είναι:

• Να οδηγάτε πιο αργά για μειωμένη κατανάλωση καυσίμου
• Να κάνετε ντους αντί για μπάνιο
• Να μην αφήνετε τις ηλεκτρικές συσκευές στο standby
• Να περπατάτε αντί να χρησιμοποιείτε αυτοκίνητο για μικρές διαδρομές
• Να κλείνετε τα φώτα όταν βγαίνετε από ένα δωμάτιο
• Να χρησιμοποιείτε μέσα μαζικής μεταφοράς.

3. Ανανεώσιμες ενέργειες

Με τον όρο ανανεώσιμη ενέργεια εννοούμε κάθε μορφής ενέργεια που είναι πάντα διαθέσιμη και ατελείωτη. Μερικά παραδείγματα τέτοιων πηγών και πως γίνεται η μετατροπή ενέργειας παρατίθενται παρακάτω:

• Ηλιακή ενέργεια: οι ακτίνες του ήλιου συλλέγονται από ηλιακά πάνελ για την παραγωγή ενέργειας (θερμότητας και ηλεκτρισμού)
• Αιολική ενέργεια: η ισχύς του ανέμου μετατρέπεται σε ηλεκτρισμό με ανεμογεννήτριες
• Βιο-ενέργεια: η ενέργεια που δημιουργείται από βιολογικές διεργασίες (φυτά και υλικά από φυτά, ονομάζεται επίσης και ενέργεια βιομάζας) και μετατρέπεται από (ειδικά σχεδιασμένες) γεννήτριες σε θερμότητα και ηλεκτρισμό
• Υδροηλεκτρική ενέργεια: η ισχύς από την πτώση των υδάτων μετατρέπεται με υδρογεννήτριες σε ηλεκτρική
• Γεωθερμική ενέργεια: η διαθέσιμη ενέργεια στο εσωτερικό της γης που μετατρέπεται σε θερμική με π.χ. εισαγωγή κρύου νερού.

Πρέπει να βρούμε ενεργειακές λύσεις!

Χρησιμοποιώντας πιο αποτελεσματικά την ενέργεια, εξοικονομώντας ενέργεια και προωθώντας ανανεώσιμες ενέργειες έχει σημαντικά πλεονεκτήματα σχετικά με την επίδραση στο περιβάλλον και την οικονομία:

• Βοηθάει να ελαττώσουμε την παγκόσμια θέρμανση
• Μας κάνει λιγότερο εξαρτημένους από συμβατικούς ενεργειακούς πόρους και ορυκτά καύσιμα
• Εξοικονομεί χρήματα, με την πιο αποτελεσματική χρήση της ενέργειας.

Προτάσεις μαθημάτων

Διδάσκοντας για την αποτελεσματικότητα της ενέργειας, την εξοικονόμηση ενέργειας και τις ανανεώσιμες ενέργειες μπορεί να έχει τη μέγιστη επίδραση στους μαθητές αλλά και στις οικογένειές τους και άλλα μέλη της τοπικής κοινότητας. Για τη δημιουργία ενός έξυπνου παράγωγου (κείμενο συνοδευόμενο από εικόνα) οι μαθητές θα πρέπει να λάβει κάποιες βασικές γνώσεις σχετικά με την αποτελεσματικότητα της ενέργειας, την εξοικονόμηση ενέργειας και τις ανανεώσιμες ενέργειες. Να αντιληφθούν πως επηρεάζουν τη ζωή τους και κατά συνέπεια πώς να μετατρέψουν τις προσωπικές απόψεις τους σε μια δημιουργία.

Οι μαθητές μπορούν να ξεκινήσουν τη συλλογή βασικών πληροφοριών και στη συνέχεια να χρησιμοποιήσουν τις νέες γνώσεις για να σχηματίσουν άποψη σε σχετιζόμενα θέματα ή να ανταλλάξουν ιδέες και γεγονότα με τους συνομήλικούς τους. Οι μαθητές θα πρέπει να συμβουλευτούν ώστε να μένουν ανοικτοί σε διαφορετικές ιδέες, να είναι δραστήριοι και ανταποκρινόμενοι ακροατές.

Μερικές από τις ακόλουθες υποδείξεις θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν για να προκληθεί αντίδραση από τους μαθητές και στη συνέχεια νε επικεντρώσουν τη συζήτηση στο θέμα του μαθήματος:

• Εισαγωγή στην έννοια της ενεργειακής αποτελεσματικότητας και της ανανεώσιμης ενέργειας και συζήτηση για βασικές δράσεις σχετικά με την εξοικονόμηση ενέργειας στο σχολείο και το σπίτι
• Συζήτηση για το αν αυτές οι ενεργειακές λύσεις είναι κατάλληλες για την τοπική σας κοινότητα
• Έρευνα για την ενεργειακή αποτελεσματικότητα του σπιτιού σας, των αυτοκινήτων των γονέων σας ή των φίλων σας, του υπολογιστή σας ή άλλων προϊόντων που χρησιμοποιούν ενέργεια
• Εξακρίβωση ενεργειακής αναποτελεσματικότητας στο σχολείο σας
• Υιοθέτηση ενεργειακά αποτελεσματικής συμπεριφοράς
• Αναγνώριση πιθανών ανανεώσιμων ενεργειακών πόρων
• Συζήτηση για τα υπέρ και τα κατά των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (διατάραξη του περιβάλλοντος ή του τοπίου)
• Είναι δυνατόν η ανθρωπότητα να στηρίζεται μόνο στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας;
• Οι τεχνολογικές καινοτομίες ανταποκρίνονται στο παγκόσμιο πρόβλημα της ενέργειας. Οικονομικές, περιβαλλοντικές και πολιτικές επιπτώσεις στην καθημερινή μας ζωή
• Τι έχει γίνει για να αναπτυχθούν νέοι ενεργειακοί πόροι;

Μετά από αυτές τις προπαρασκευαστικές συζητήσεις, οι μαθητές μπορούν να ξεκινήσουν να συνεισφέρουν στο Η δικιά μου ιστορία του τρένου της ενέργειας - δραστηριότητα και Διαγωνισμός – Η ενέργεια είναι το μέλλον μας. Για περισσότερη πληροφόρηση για τον τρόπο συμμετοχής παρακαλώ διαβάστε τιςοδηγίες των δραστηριοτήτων και τους κανόνες του διαγωνισμού.

Petru Dumitru